përkthime nga, për në e në Europë Juglindore
Shtyp

Vandalismus. Gewalt gegen Kultur

Demandt, Alexander.

demandt_vandalizam

Shkatërrim apo mbrojtje monumentesh? Mbi trajtimin e duhur të historisë së pakëndshme. Mënyra e trajtimit të dëshmive të së kaluarës çon gjithmonë në konflikte publike. Grindja mbi shembjen e „Pallatit të Republikës" në Berlin, seli e Kuvendit Popullor të ish-RDGJ, është vetëm një nga shembujt e shumtë aktualë. Nuk janë vetëm mbrojtësit e monumenteve dhe planifikuesit urbanë ata që gjenden para dilemës që nuk mund të ruhet - ose nuk është dëshira të ruhet gjithçka. Anasjelltas jo çdo gjë mund të vihet në dispozicion vetëm pse nuk i përshtatet më frymës së kohës. Mirëpo, ku i marrim etalonët për të vendosur se si duhet të sillemi me trashëgiminë tonë ose të huaj kulturore? Sa jemi në gjendje ta vëmë në peshore humbjen e dëshmive të pakthyeshme të historisë përkundër kërkesave të kohëve moderne ose shtytjes njerëzore për kah shkatërrimi simbolik, sidomos në kohë shndërrimesh? Me librin e tij më të fundit Alexander Demandt përshkruan për herë të parë në mënyrë gjithëpërfshirëse një fenomen i cili deri më sot është trajtuar vetëm në raste përjashtimi ose në mënyrë fragmentare: vandalizmin, i kuptuar si krim kundër kulturës. Ai nuk e ka fjalën këtu për vandalizmin pubertar, sikurse grafitit që bëjnë të rinjtë nëpër mure ose vandalizmin psikopatik, i cili shprehet p.sh. në goditje pikturash të famshme. Tema e tij është dhuna zyrtare kundër kulturës në lidhje me luftën, revolucionin dhe modernizimin, një vandalizëm i cili ka si objektiv, pjesërisht në mënyrë të vetëdijshme, shkatërrimin e simboleve materiale të kujtesës sonë. Në një panoramë të fuqishme që shkon nga antikiteti e deri në aktualitet Demandti përshkruan aktet më me pasoja, më të pazakonta, herë-herë të harruara të shkatërrimit të kulturës: harku i tij nderet nga Orienti i lashtë, Greqia e Roma (shkatërrimi i kulturës si barbari), nëpër Bizant dhe mesjetën europiane, Reformacion (shkatërrimi i ikonave në luftën fetare), Rilindje dhe Revolucionin Frëng deri në shekullin tonë (shkatërrimi i kulturës në emër të përparimit)

Vandalizmi. Dhuna kundër kulturës ka dalë në përkthimin kroatisht të Nikica Petraka me titullin "Vandalizam. Nasilje nad kulturom" pranë botimeve Izdanja Antibarbarus, Zagreb.

partner projektesh

traduki partners 2014 d